Το LEADER χρηματοδοτεί ίδρυση, εκσυγχρονισμό και επέκταση επιχειρήσεων σε αγροτικές, ορεινές, νησιωτικές και ημιαστικές περιοχές. Η ιδιαιτερότητά του είναι ότι δεν προκηρύσσεται κεντρικά: υλοποιείται μέσω 50 Ομάδων Τοπικής Δράσης, καθεμιά με δικό της τοπικό πρόγραμμα και δική της ημερομηνία πρόσκλησης. Αυτός ο οδηγός συγκεντρώνει τα ποσοστά και τα όρια όπως προκύπτουν από το θεσμικό πλαίσιο, ώστε να δείτε πού πραγματικά στέκεστε πριν επενδύσετε χρόνο σε φάκελο.
Θα δείτε συχνά να αναφέρεται «50% έως 75%». Στην πράξη το ποσοστό δεν είναι ενιαίο: εξαρτάται από την υπο-παρέμβαση, την περιφέρεια της επένδυσης και — σε ορισμένες κατηγορίες — από το μέγεθος της επιχείρησης. Παρακάτω τα ανώτατα ποσοστά όπως προκύπτουν από το πλαίσιο εφαρμογής της παρέμβασης.
| Κωδικός | Υπο-παρέμβαση | Ενίσχυση | Μικρά νησιά & παραμεθόριες |
|---|---|---|---|
| 1.1 | Μεταποιητικές μονάδες για παραγωγή γεωργικών προϊόντων | έως 65% | έως 80% |
| 1.2 | Μεταποιητικές μονάδες για παραγωγή μη γεωργικών προϊόντων | έως 65% | έως 80% |
| 1.3 | Μονάδες του δασοκομικού τομέα | έως 65% | έως 80% |
Οι υπο-παρεμβάσεις 1.4 (βιοτεχνία, χειροτεχνία, παραγωγή μετά την 1η μεταποίηση), 1.5 (τουριστικός κλάδος) και 1.6 (υπηρεσίες προς τον τοπικό πληθυσμό) ακολουθούν κοινή κλίμακα, με βάση τον περιφερειακό χάρτη κρατικών ενισχύσεων:
| Περιοχή | Πολύ μικρές & μικρές | Μεσαίες & μεγάλες |
|---|---|---|
| Βόρειο Αιγαίο | έως 75% | έως 70% |
| Κρήτη, Αν. Μακεδονία–Θράκη, Κεντρική Μακεδονία, Δυτική Μακεδονία, Ήπειρος, Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα, Αρκαδία (Δήμοι Μεγαλόπολης, Γορτυνίας, Τρίπολης), Μεσσηνία (Δήμος Οιχαλίας) | έως 65% | έως 60% |
| Ιόνια Νησιά, Στερεά Ελλάδα, Ευρυτανία, Πελοπόννησος, Νότιο Αιγαίο, νησιωτικοί δήμοι Αττικής | έως 60% | έως 60% |
| Κωδικός | Υπο-παρέμβαση | Ενίσχυση |
|---|---|---|
| 1.7 | Εξοικονόμηση ενέργειας και νερού, βιο-οικονομία και κυκλική οικονομία | έως 80% |
| 7.1 | Συνεργασία μεταξύ μικρών τοπικών επιχειρήσεων (ελάχιστα 3 μέλη) | έως 90% |
Η 1.7 είναι η υψηλότερα επιδοτούμενη ιδιωτική υπο-παρέμβαση και συχνά παραβλέπεται. Αν σχεδιάζετε ούτως ή άλλως ενεργειακή αναβάθμιση, αξίζει να εξεταστεί χωριστά από την κύρια επένδυσή σας.
Επιλέξτε περιοχή, κατηγορία επένδυσης και μέγεθος επιχείρησης για να δείτε το ανώτατο ποσοστό και τον ανώτατο προϋπολογισμό που προβλέπει το πλαίσιο.
Πρόκειται για ενδεικτική εκτίμηση βάσει των ανώτατων ορίων του πλαισίου. Το τελικό ποσοστό και ο επιλέξιμος προϋπολογισμός καθορίζονται από την πρόσκληση της αρμόδιας ΟΤΔ και κρίνονται από τα αρμόδια όργανα.
| Κατηγορία | Ανώτατος προϋπολογισμός πράξης |
|---|---|
| Ενδυνάμωση τοπικής οικονομίας (ιδιωτικές επενδύσεις) | 300.000 € |
| Εξαίρεση: μεταποίηση για παραγωγή γεωργικών προϊόντων (1.1) | 400.000 € |
| Άυλες πράξεις | 20.000 € – 40.000 € κατά κατηγορία |
| Δικτύωση & συνεργασία (σύσταση σχήματος, σχέδιο δράσης) | 40.000 € |
| Δημόσιου χαρακτήρα παρεμβάσεις (κοινωνικός ιστός, ποιότητα ζωής, πολιτισμός, περιβάλλον) | 400.000 € |
Εδώ συγκεντρώνονται οι περισσότερες παρανοήσεις. Δύο κανόνες καθορίζουν σχεδόν τα πάντα:
Οι ελάχιστες δυναμικότητες για ίδρυση, όπως ορίζονται στο σχετικό θεσμικό πλαίσιο:
| Μορφή καταλύματος | Ελάχιστη δυναμικότητα |
|---|---|
| Ξενοδοχεία | 5 δωμάτια / 10 κλίνες |
| Τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες (αυτοεξυπηρετούμενα) | 2 κατοικίες / 6 κλίνες |
| Ενοικιαζόμενα επιπλωμένα δωμάτια – διαμερίσματα | 4 δωμάτια / 8 κλίνες |
| Οργανωμένες κατασκηνώσεις (camping) & glamping | Κατά την ισχύουσα νομοθεσία λειτουργίας |
| Ξενώνες φιλοξενίας νέων | Κατά την ισχύουσα νομοθεσία λειτουργίας |
Η μετατροπή χαρακτηρισμένων παραδοσιακών ή διατηρητέων κτισμάτων σε τουριστικό κατάλυμα πριμοδοτείται κατά την αξιολόγηση της πρότασης, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο των τουριστικών καταλυμάτων. Επίσης, ειδικά για καταλύματα, επιλέξιμη είναι και η κατασκευή οικίσκου–αποθήκης έως 40 τ.μ. για τις ανάγκες φύλαξης και εξυπηρέτησης της επένδυσης.
Ως έναρξη της περιόδου επιλεξιμότητας ορίζεται η 01.01.2023. Κάθε πρόσκληση μπορεί να θέτει ειδικότερους όρους — μην πραγματοποιήσετε δαπάνη πριν το επιβεβαιώσετε.
Ποιοι μπορούν να υποβάλουν: φυσικά πρόσωπα· υφιστάμενα ή υπό ίδρυση νομικά πρόσωπα· ιδιωτικοί φορείς με σχετικό καταστατικό σκοπό· ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού και οι φορείς τους· τοπικοί φορείς του δημοσίου, σύλλογοι και οργανώσεις· οι ΟΤΔ ή μέλη τους. Η επιλεξιμότητα εξειδικεύεται σε κάθε τοπικό πρόγραμμα.
Πού πρέπει να γίνει η επένδυση: η περιοχή παρέμβασης κάθε ΟΤΔ έχει μόνιμο πληθυσμό μεταξύ 10.000 και 150.000 κατοίκων. Εξαιρούνται οικισμοί με μόνιμο πληθυσμό μεγαλύτερο των 15.000 κατοίκων, όπου δεν επιτρέπονται παρεμβάσεις εντός σχεδίου πόλης. Πρακτικά, οι μεγάλες πόλεις μένουν εκτός, ενώ γειτονικές κοινότητες λίγα χιλιόμετρα μακριά είναι επιλέξιμες.
Χρήσιμη διάκριση πριν προχωρήσετε: άλλο όρος επιλεξιμότητας (αν δεν τηρείται, ο φάκελος απορρίπτεται ή η δαπάνη περικόπτεται) και άλλο υποχρεωτικό δικαιολογητικό (το προσκομίζουν όλοι — δεν σας ξεχωρίζει, η απουσία του όμως δημιουργεί πρόβλημα). Τα βαθμολογούμενα κριτήρια είναι τρίτη, ξεχωριστή κατηγορία.
Στείλτε μας πού σχεδιάζετε την επένδυση και τι θέλετε να κάνετε. Θα σας πούμε ποια ΟΤΔ σας αφορά, αν η δραστηριότητα είναι επιλέξιμη εκεί και τι ποσοστό αντιστοιχεί — χωρίς χρέωση και χωρίς δέσμευση.
Θα επικοινωνήσει σύμβουλος για να δούμε μαζί την περιοχή και τη δραστηριότητά σας.
Ποιο είναι τελικά το ποσοστό επιδότησης;
Δεν υπάρχει ένα ποσοστό. Κυμαίνεται ανά υπο-παρέμβαση και περιφέρεια: έως 65% (και έως 80% σε μικρά νησιά και παραμεθόριες περιοχές) για μεταποίηση και δασοκομία· 60% έως 75% για τουρισμό, βιοτεχνία και υπηρεσίες ανάλογα με περιφέρεια και μέγεθος· έως 80% για εξοικονόμηση ενέργειας και νερού.
Πότε ανοίγει η πρόσκληση στην περιοχή μου;
Κάθε ΟΤΔ δημοσιεύει δική της πρόσκληση σε δική της ημερομηνία, οπότε δεν υπάρχει μία απάντηση για όλη τη χώρα. Οι προσκλήσεις βγαίνουν κυλιόμενα. Ο ασφαλής τρόπος είναι να παρακολουθείτε την ΟΤΔ που καλύπτει τον τόπο της επένδυσης — ή να μας αφήσετε να σας ειδοποιήσουμε.
Είμαι άνεργος. Μπορώ να συμμετάσχω;
Ναι, φυσικά πρόσωπα και υπό ίδρυση επιχειρήσεις είναι δικαιούχοι. Σε αρκετές υπο-παρεμβάσεις μάλιστα ενισχύονται κατά προτεραιότητα άνεργοι, γυναίκες, ΚοινΣΕπ και επιχειρήσεις σε ορεινές περιοχές.
Μπορώ να αγοράσω επαγγελματικό όχημα;
Τα μεταφορικά μέσα αντιμετωπίζονται με ειδικούς όρους και περιορισμούς που διαφέρουν ανά υπο-παρέμβαση και πρόσκληση. Δεν είναι γενικά επιλέξιμα και δεν πρέπει να θεωρηθούν δεδομένα στον σχεδιασμό σας χωρίς έλεγχο της συγκεκριμένης πρόσκλησης.
Συνδυάζεται το LEADER με άλλη επιδότηση;
Η ίδια δαπάνη δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί δύο φορές. Επιπλέον, ορισμένες υπο-παρεμβάσεις αποκλείουν ρητά δικαιούχους αντίστοιχων τομεακών προγραμμάτων. Η σώρευση ενισχύσεων ελέγχεται πάντα πριν την υποβολή.
Πόσο διαρκεί η διαδικασία;
Εξαρτάται από την ΟΤΔ και τον αριθμό των αιτήσεων. Η προετοιμασία ενός πλήρους φακέλου χρειάζεται εβδομάδες, όχι μέρες — κυρίως λόγω αδειοδοτήσεων και προσφορών. Γι' αυτό η προεργασία ξεκινά πριν τη δημοσίευση της πρόσκλησης.
Ο παρών οδηγός έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν υποκαθιστά την επίσημη πρόσκληση και δεν αποτελεί βεβαίωση επιλεξιμότητας ούτε δέσμευση για έγκριση ή ποσό ενίσχυσης. Η EK Investments είναι ιδιωτική εταιρεία συμβούλων και δεν συνδέεται με τους φορείς διαχείρισης.